Otrzymanie darowizny od rodziców może pomóc w zakupie mieszkania, samochodu, rozpoczęciu działalności gospodarczej albo realizacji większej inwestycji. Wiele osób zastanawia się jednak, czy od przekazanych pieniędzy trzeba zapłacić podatek.
Dobra wiadomość jest taka, że darowizna od rodziców może zostać całkowicie zwolniona z podatku. Nie oznacza to jednak, że można zapomnieć o formalnościach.
Aby zachować zwolnienie, trzeba pamiętać o odpowiednim zgłoszeniu darowizny, terminie oraz właściwym sposobie przekazania pieniędzy.
Czy darowizna od rodziców jest opodatkowana?
Rodzice należą do najbliższej rodziny, która może korzystać z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.
Do tej grupy należą między innymi:
- małżonek,
- dzieci, wnuki i prawnuki,
- rodzice, dziadkowie i pradziadkowie,
- rodzeństwo,
- pasierb,
- ojczym,
- macocha.
Darowizna otrzymana od jednej z tych osób może być zwolniona z podatku niezależnie od jej wysokości.
Warunkiem jest jednak prawidłowe zgłoszenie darowizny oraz, w przypadku pieniędzy, odpowiednie udokumentowanie ich przekazania.
Jaka jest kwota wolna od podatku?
Wysokość kwoty wolnej zależy od grupy podatkowej, do której należy darczyńca.
Aktualne limity wynoszą:
- 36 120 zł dla I grupy podatkowej,
- 27 090 zł dla II grupy podatkowej,
- 5 733 zł dla III grupy podatkowej.
Kwoty te liczone są łącznie od jednej osoby w okresie 5 lat.
Rodzice znajdują się w I grupie podatkowej, a jednocześnie należą do grupy najbliższej rodziny uprawnionej do pełnego zwolnienia.
Jeżeli łączna wartość darowizn od jednego rodzica nie przekracza 36 120 zł w okresie 5 lat, co do zasady nie trzeba składać formularza SD-Z2.
Jeżeli wartość darowizn przekroczy ten limit, nadal można nie płacić podatku, ale trzeba spełnić dodatkowe warunki.
Jaki formularz należy wypełnić?
Darowiznę od rodziców przekraczającą kwotę wolną należy zgłosić na formularzu:
SD-Z2 – Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych.
Formularz można złożyć:
- elektronicznie,
- osobiście w urzędzie skarbowym,
- w formie papierowej przesłanej do właściwego urzędu.
SD-Z2 składa osoba, która otrzymała darowiznę, czyli obdarowany.
Ile czasu jest na zgłoszenie darowizny?
Na złożenie formularza SD-Z2 masz 6 miesięcy.
W przypadku darowizny pieniężnej termin ten liczony jest co do zasady od dnia otrzymania pieniędzy.
Przykład:
Ojciec przekazuje córce 100 000 zł przelewem 10 lipca 2026 roku.
Córka powinna złożyć formularz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od otrzymania pieniędzy. Jeżeli zrobi to w terminie i posiada potwierdzenie przelewu, może skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku.
Jak prawidłowo przekazać pieniądze?
W przypadku darowizny pieniężnej samo zgłoszenie SD-Z2 może nie wystarczyć.
Pieniądze powinny zostać przekazane w sposób umożliwiający udokumentowanie transakcji, czyli:
- przelewem na rachunek bankowy obdarowanego,
- przelewem na rachunek w SKOK,
- przekazem pocztowym.
Przekazanie dużej kwoty w gotówce może spowodować problem z zastosowaniem zwolnienia.
Dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wykonanie przelewu bankowego z odpowiednim tytułem, na przykład:
Darowizna dla córki Anny Kowalskiej.
Warto również sporządzić prostą pisemną umowę darowizny, która określi strony, kwotę, datę i cel przekazania środków.
Czy darowiznę od każdego rodzica liczymy osobno?
Tak. Limity dotyczą darowizn otrzymanych od jednej osoby.
Jeżeli pieniądze przekazują oboje rodzice, warto jasno określić, jaka część pochodzi od matki, a jaka od ojca.
Przykład:
Matka przekazuje dziecku 50 000 zł, a ojciec kolejne 50 000 zł.
Są to dwie odrębne darowizny od dwóch różnych osób. Każdą z nich należy analizować osobno, a po przekroczeniu odpowiedniego limitu prawidłowo zgłosić.
W praktyce warto wykonać dwa oddzielne przelewy i złożyć odpowiednie zgłoszenia dotyczące każdego darczyńcy.
Przykład darowizny w wysokości 100 000 zł
Załóżmy, że ojciec przekazuje synowi 100 000 zł.
Aby syn nie zapłacił podatku, powinien:
- Otrzymać pieniądze przelewem na swój rachunek bankowy.
- Zachować potwierdzenie przelewu.
- Złożyć formularz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy.
- Prawidłowo wskazać darczyńcę, wartość darowizny i datę jej otrzymania.
Po spełnieniu tych warunków cała darowizna może zostać objęta zwolnieniem z podatku.
Co się stanie, jeśli nie zgłosisz darowizny?
Jeżeli darowizna przekracza kwotę wolną, a obdarowany nie złoży formularza SD-Z2 w terminie, może utracić prawo do pełnego zwolnienia.
W takiej sytuacji może pojawić się obowiązek:
- złożenia formularza SD-3,
- zapłaty podatku według zasad właściwych dla I grupy podatkowej,
- zapłaty odsetek,
- złożenia dodatkowych wyjaśnień przed urzędem skarbowym.
Jeżeli podatnik ujawni niezgłoszoną darowiznę dopiero podczas kontroli lub powoła się na nią przed organem podatkowym, konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze.
Dlatego nie warto odkładać zgłoszenia na ostatnią chwilę.
Czy można przywrócić termin na złożenie SD-Z2?
Od 7 stycznia 2026 roku w określonych sytuacjach można złożyć wniosek o przywrócenie terminu na zgłoszenie darowizny od najbliższej rodziny.
Dotyczy to sytuacji, w których termin został przekroczony bez winy podatnika, na przykład z powodu poważnej choroby.
Trzeba jednak uprawdopodobnić przyczynę opóźnienia, złożyć wniosek w odpowiednim terminie i jednocześnie przekazać formularz SD-Z2.
Możliwość przywrócenia terminu nie oznacza, że można swobodnie opóźniać zgłoszenie. Nadal najbezpieczniej jest złożyć dokument w ciągu podstawowych 6 miesięcy.
Kiedy nie trzeba składać SD-Z2?
Formularza SD-Z2 co do zasady nie trzeba składać, gdy:
- łączna wartość darowizn od jednej osoby w okresie 5 lat nie przekracza 36 120 zł,
- darowizna została dokonana na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
W przypadku aktu notarialnego odpowiednich formalności podatkowych dokonuje notariusz.
Przy zwykłej darowiźnie pieniężnej przekazanej przelewem odpowiedzialność za terminowe zgłoszenie spoczywa na osobie, która otrzymała pieniądze.
Najczęstsze błędy przy darowiźnie od rodziców
Jednym z najczęstszych błędów jest przekazanie pieniędzy w gotówce bez dokumentu potwierdzającego transakcję.
Problemy mogą również wynikać z:
- niezłożenia formularza SD-Z2,
- przekroczenia terminu 6 miesięcy,
- braku potwierdzenia przelewu,
- błędnego wskazania darczyńcy,
- sumowania darowizn od obojga rodziców jako jednej darowizny,
- nieuwzględnienia wcześniejszych darowizn otrzymanych od tej samej osoby.
Warto pamiętać, że urząd skarbowy może analizować wszystkie darowizny otrzymane od jednego darczyńcy w okresie 5 lat.
Podsumowanie
Darowizna od rodziców może być całkowicie zwolniona z podatku, nawet jeśli jej wartość wynosi 100 000 zł, 200 000 zł albo więcej.
Najważniejsze jest spełnienie wymaganych warunków:
- pieniądze powinny zostać przekazane w możliwy do udokumentowania sposób,
- po przekroczeniu kwoty wolnej trzeba złożyć formularz SD-Z2,
- zgłoszenia należy dokonać w ciągu 6 miesięcy,
- trzeba zachować potwierdzenie przelewu,
- darowizny od każdego rodzica analizujemy osobno.
To formalności, które nie są skomplikowane, ale ich pominięcie może oznaczać utratę zwolnienia i konieczność zapłaty podatku.
PROSPERO – wsparcie w rozliczaniu darowizn
W PROSPERO pomagamy prawidłowo rozliczać darowizny, przygotowywać wymagane formularze oraz weryfikować obowiązki podatkowe.
Jeżeli otrzymałeś darowiznę i nie masz pewności, czy powinieneś ją zgłosić, skontaktuj się z nami lub odwiedź biuroprospero.pl.